De 4%-regel uitgelegd: hoeveel kun je veilig opnemen?

De 4%-regel is misschien wel het beroemdste getal in de FIRE-wereld. Hij geeft antwoord op de hamvraag: hoeveel kan ik per jaar uit mijn vermogen opnemen zonder dat het opraakt?

Waar komt de 4%-regel vandaan?

De regel stamt uit de Amerikaanse Trinity-studie uit de jaren 90. Onderzoekers keken naar historische beurskoersen en concludeerden dat een portefeuille van aandelen en obligaties in vrijwel alle 30-jaarsperiodes meeging als je het eerste jaar 4% opnam en dat bedrag daarna jaarlijks met de inflatie verhoogde.

Daaruit volgt direct je FIRE-getal: 4% opnemen is hetzelfde als 1 / 0,04 = 25× je jaarlijkse uitgavensparen. Test verschillende opnamepercentages en zie hoe lang je pot meegaat met de 4%-regel simulator.

De aannames (en hun beperkingen)

• Horizon van 30 jaar. Wie op zijn 40e stopt, heeft een veel langere horizon. Dan is 3,25–3,5% vaak verstandiger.
• Volgorde van rendementen. Een flinke beurscrash in de eerste jaren na je pensioen doet meer pijn dan dezelfde crash later — het zogenoemde sequence-of-returns risk.
• Belasting. De oorspronkelijke studie hield geen rekening met de Nederlandse Box 3-heffing. Reken die mee, want hij verlaagt je netto opname.

Een veilige bandbreedte in plaats van één getal

In de praktijk is 4% geen wet, maar een richtpunt. Veel Europese FIRE-ers hanteren een bandbreedte van 3% tot 4%, afhankelijk van hun horizon en hoe flexibel ze met hun uitgaven kunnen omgaan. Kun je in een slecht beursjaar tijdelijk minder uitgeven, dan is je plan een stuk robuuster.

Vuistregel: hoe langer je horizon en hoe vaster je uitgaven, hoe lager je opnamepercentage zou moeten zijn.

Reken het zelf door

Met de 4%-regel simulator zie je drie scenario's (pessimistisch, gemiddeld, optimistisch) en hoe lang je vermogen in het slechtste geval meegaat. Combineer dat met de FIRE-getal calculator om je doelbedrag te bepalen. Wil je het écht stevig testen, gebruik dan de Monte Carlo-simulatie.